OCAK - ŞUBAT 2014 / SAYI 42 42 en n n de gen ş tutulması sebeb yle çok sayıda eşya le 64 adet s lah taşınmasının yanında k ş sel kamaralarının olması ağırlığının ortalama 1400 ton kadar gelmes ne neden olmuştur. İng l zler n tasarladığı bu gem ler n der n sularda kullanımı, yapımında kullanılan ağır keresteler n stat k açıdan gem ye yük b nd rmes le rüzgar ve çeş tl den z problemler n n göz önünde bulundurulmasıyla özell kle Hollandalı tüccarların tepk s ne neden olmuş, yelkenl gem ler n daha şlevl olab leceğ n ler sürmüşlerd r. Londralı bazı tüccarların Doğu H nd stan’a yaptığı seferlerdek yoğunluk ve gem ler n yol açtığı aks l kler gerekçes le gem ler n taşıdığı yüklere daha fazlasını yükleme durumu Portek z g b d ğer tüccar devletler n savaş kararı almasına yol açmıştır. İsten len b r oluşumu savaşla kabul ett rme yöntem t car den zc l kte ne kadar kabul ed l r halde geld ğ b r yana bu durumu yen f lo alma neden gösteren İng l zler’ n t car kayıtlarında 6 kalyon, 3 adet gem , 2 kadırga, 60 küçük gem f losu aldıkları bel rt lm şt r. Bu durum 17. yüzyılda tasarlanan b r gem model n n kusurları fark ed ld kten sonra yapımı uzun sürel olması olasılığıyla tasarımda yen l ğe g d lmes yer ne kullanımda farklı yöntemlere başvurup elde ed len durum üzer nden savaş çıkartma potans yel n n ne kadar yüksek olduğunu göstermekted r. gem ler sayes nde Edward Bonaventure’ın Levant Ş rket ne a t gem ler yle 1591-93 yılları arasında İng ltere’den H nd stan’a g den t car yolculuk gerçekleşt r lm şt r. 16. yüzyılda gem boyutları ve daha fazla mürettebat-müh mmat taşımacılığının keşfed lmes nden sonra gerçekleşen Akden z üzer nde hâk m yet kurma savaşları (İspanyol Armada yen lg s , Vened k-İspanya ve Papalık Devletler le Osmanlı arasındak mücadeleler) net ces nde İnebahtı ve İspanyol Armadası olarak k büyük savaş geç - ren dünya, bu ortamda kullanılan gem - ler arasındak farkı algılamıştır. Bu farkı oluşturan gem türler nden Batı ve Kuzey den zler nde İng l z f lolarının gen şleterek kullandığı toplu-yelkenl İspanyol gem ler ken Akden z’de tek öbekl kadırgalar kullanılmıştır. İng ltere’de gem yen leme tekn ğ veya y leşt rme faal yetler 1603 yılına kadar devam etm şt r. Kral I. James dönem nde Kral yet Donanmasının den z m marı (naval arch tect) olarak oldukça önem verd ğ tasarımcı Ph neas Pett le oğlu Henry ve onun g b katılımcılar dah l nde; 1610 yılında Woolw ch Tersanes nde esk t p kadırgaların bazı bölümler n tamamen değ şt r p, ön kısımlarda gaga benzer uzantılarla pruva oluşumu, kare şekl nde arka kısım veya germe tekn ğ le oluşturulan bol oymalı yen t p dev gem ler nşa etm şlerd r. 1618 yılında bu tasarımların kapsadığı gem projes n n ücretl sözleşmes , Kral yet Kom syonunca İrlanda L manında korunma güvences ver lerek rapor hal nde lan ed lm şt r. Bu tesc ll üret mden sonra b rçok Avrupa ülkes nce aynı gem ler kullanılmıştır. Her b r n n yapımı 5 yıl kadar süren gem ler n yerleş m özell ğ ; omurga uzunluğunun 114 ft., k r şler n n 44 ft. ve İspanyol Armada Kalyonu Phineas Pett’in (resimdeki kişi) bir diğer Kraliyet Donanması için yaptığı tasarımı; Royal Sovereign MAKALE 17. yüzyıl İngiliz tüccar gemisi örneği
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=